LymeMed Nederland
Informatie over Lyme-borreliose voor medici
Basisinformatie over Lyme-borreliose
Door AWB Klusman

Inleiding
Hierna volgt een overzicht van de relevante “evidence based” informatie over Lyme-borreliose. De informatie is gebaseerd op de in 2004 verschenen “Evidence-based guidelines for the management of Lyme disease” van The International Lyme and Associated Diseases Society (ILADS).
Waar de wetenschappelijke informatie niet eenduidig is en er geen consensus bestaat wordt dit expliciet vermeld. Literatuurverwijzingen zijn elders op deze site te vinden.
Het ziektebeeld in Europa verschilt op sommige punten van dat in de Verenigde Staten. In verband hiermee is de inhoud van de informatie op deze site zo veel mogelijk gebaseerd op gegevens uit Europa. We moeten ons echter realiseren dat mensen over de hele wereld reizen en ook elders besmet kunnen worden.
 
De bacterie Borrelia burgdorferi (Bb)

Lyme-borreliose wordt veroorzaakt door de bacterie Borrelia burgdorferi. Hoewel de ziekteverschijnselen al in het begin van de vorige eeuw in Europa zijn beschreven, werd Borrelia burgdorferi pas in 1982 ontdekt. Inmiddels is het duidelijk, dat er diverse varianten van deze bacterie bestaan, die zeer waarschijnlijk verschillende ziekteverschijnselen veroorzaken. De microbiologie van Borrelia species is zeer complex en de kennis op dit gebied vertoont nog vele lacunes. Uit recent onderzoek is gebleken dat Bb op diverse manieren, o.a. door cystenvorming, in staat is zich te ontrekken aan de invloed van het immuunsysteem en de werking van de meest gebruikte antibiotica.
Epidemiologische gegevens zijn waarschijnlijk onbetrouwbaar door onderrapportage en onderdiagnostiek. De beschikbare gegevens wijzen op een mogelijke toename van de infectie in Nederland. (Hierover bestaat geen consensus).

Borrelia burgdorferi wordt in Nederland overgebracht door de teek Ixodes ricinus. Daarnaast is aangetoond dat de ziekte van de moeder aan het ongeboren kind kan worden overgedragen.
Andere besmettingswegen zoals andere stekende insecten, bloedtransfusies, seksueel contact worden door sommigen vermoed, maar deze besmettingswegen zijn (nog) niet wetenschapelijk aangetoond.

 
Ixodes ricinus
Ixodes ricinus is de meest voorkomende teek in Nederland. De teek ontwikkelt zich via een vervelling van larve tot nimf en vervolgens tot een volwassen teek. In dit laatste stadium kunnen mannetjes en vrouwtjes worden onderscheiden. Het is een zogenoemde drie gastheren teek, dat wil zeggen, dat hij in elk van zijn drie ontwikkelingsstadia een nieuwe gastheer zoekt. Bij de ene gastheer kan de teek met het bloed een ziekteverwekker opnemen en die vervolgens weer op de volgende gastheer overbrengen.
De beet van een teek is over het algemeen niet pijnlijk en wordt daardoor vaak niet opgemerkt. Besmetting van de eitjes en dus de larve komt slechts in een klein percentage voor. Waarschijnlijk zijn de nimfen het belangrijkst voor het overbrengen van ziekten op de mens. De nimf heeft al een keer bloed gezogen en kan daardoor besmet zijn met Borrelia burgdorferi. Daarbij komt dat de nimf erg klein is (± 1,5 mm), waardoor hij gemakkelijk over het hoofd wordt gezien.
Het vrouwtje (laatste stadium) valt door haar grootte veel beter op en zal dus snel worden ontdekt. Het mannetje zuigt geen bloed en speelt derhalve geen rol bij het overbrengen van ziekten. Niet alle teken zijn besmet met Borrelia burgdorferi. Het percentage besmette teken kan van plaats tot plaats en van jaar tot jaar sterk wisselen. Daarom zijn gegevens over het besmettingspercentage slechts van beperkte waarde. De kans op Lyme-borreliose is kleiner wanneer teken binnen 24 uur én op de juiste manier worden verwijderd.
 
Diagnostiek

Lyme-borreliose is een systeemziekte met een grillig verloop en vele verschijningsvormen. Veel is nog niet duidelijk; de wetenschappelijke informatie vertoont nog lacunes en is deels tegenstrijdig. Door het ontbreken van een gemakkelijk uitvoerbare en betrouwbare kweekmethode of andere betrouwbare tests is er geen eenduidige “gouden standaard” voor het vaststellen van de diagnose. Dit geldt overigens ook voor de definitie van genezing of voor het vaststellen van het effect van behandeling. (zie behandeling)
Het onderscheid tussen zeker wel de diagnose of zeker niet de diagnose Lyme-borreliose kan dus niet zwart-wit worden gemaakt.
Verschillende diagnostische richtlijnen zijn voorgesteld en consensus ontbreekt helaas op dit punt. Sommige richtlijnen hanteren smalle en rigide diagnostische criteria die een pseudo-zekerheid suggereren.
Een genuanceerde diagnostiek waarin de verschillende gradaties van zekerheid tot uiting komen doet de realiteit echter meer recht. Gedacht kan bijvoorbeeld worden aan een schaal met niveau’s van waarschijnlijkheid:
1. Geen aanwijzingen voor Lyme-borreliose
2. Lyme-borreliose onwaarschijnlijk maar niet uitgesloten
3. Mogelijk Lyme-borreliose
4. Waarschijnlijk Lyme-borreliose
5. Zeker Lyme-borreliose

Hierna volgt een beschrijving van de meest voorkomende ziekteverschijnselen.
Elders op deze site zijn door Lyme-experts gebruikte protocollen voor diagnostiek en behandeling te vinden.

 
Ziekteverschijnselen

Een infectie met Borrelia burgdorferi leidt niet altijd tot Lyme-borreliose. Wanneer er ziekteverschijnselen ontstaan worden deze in drie stadia ingedeeld. De indeling in stadia is enigszins arbitrair. Er zijn veel aanwijzingen dat Lyme-borreliose een multi-systeemziekte is, die een zeer divers en grillig beloop kan hebben.
Naast de beschreven meest voorkomende verschijningsvormen zijn talloze andere verschijningsvormen beschreven. Lyme-borreliose wordt met recht de nieuwe grote simulator genoemd.

 
<< Start < Vorige 1 2 3 4 Volgende > Einde >>

Pagina 1 van 4